Arquitecturas Rehabilitadas de Galicia Proxecto ARGA
Galego

Museo das Peregrinacións e de Santiago

Historia

O edificio do antigo Banco de España foi deseñado en 1939 polo arquitecto Romualdo Madariaga Céspedes e construído –con gran polémica– na parcela das Casas de Espinosa, a poucos metros da fachada sur da Catedral compostelá.

Foi inaugurado no 1949, aínda que a actividade deste organismo na cidade xa se iniciara moito tempo antes –no 1886–. Finalmente, en decembro de 2004, a oficina pechaba as súas portas.

Memoria

Trátase de facer a nova sede do Museo de Peregrinacións rehabilitando o antigo edificio do Banco de España. Situado na Praza das Praterías no concurso imponse a condición de conservalo e rehabilitalo.

O mal estado da súa estrutura e da súa inadecuación para uso público obrigou a demoler piares e forxados. A súa insuficiente superficie para acoller o programa motivou repartir o Museo en varios edificios da cidade. No Banco sitúase soamente o espazo expositivo e os mínimos espazos complementarios: cafetería e salón de actos, entre outros.

Construír nun centro histórico é complexo. Para minimizar o tránsito de camións proxectei a estrutura maioritariamente metálica, fraccionada en elementos que se puidesen soldar en obra. A construción en grandes pezas realizadas en obradoiro condicionou e orientou en parte a súa expresión plástica.

O Museo conserva a fachada existente agás na parte ampliada. Aquí, é xa outro edificio. A nova fachada é lixeira, construída por peles de vidro formando un espazo protector. Constitúe unha pel tensa que vibra cos desaugadoiros ao percorrer a estreita rúa da Conga.

O edificio non é indiferente á súa proximidade á torre da Berenguela. O percorrido expositivo é tamén un camiño cara á visión de Santiago e a súa Catedral. Na última planta está a cafetería, a escaleira culmina cun lucernario e un miradoiro.

O soto modificouse sen a miña participación.

(GALLEGO JORRETO)

Premios

  • Premio na XII Bienal Española de Arquitectura e Urbanismo na categoría de ‘Equipamento cultural’, no ano 2013.

Bibliografía

  • CORRAL VARELA, Juan Manuel; “La polémica construcción del edificio del Banco de España en Santiago: peripecias de postguerra”, Cuaderno de Estudios Gallegos, volume 42, número 107. Instituto de Estudios Gallegos Padre Sarmiento. Santiago de Compostela 1995. Páx.339-369.
  • ENGROBA CABANA, Sonia; “Crear y recrear un museo: el Museo de las Peregrinaciones de Santiago”, Museo, 13. Asociación Profesional de Museólogos de España. 2008. Páx.344-353.
  • ESTÉVEZ CIMADEVILA, Francisco Javier + MARTÍN GUTIÉRREZ, Emilio + OTERO CHAN, María Dolores; “El proyecto de estructuras en el Museo de las Peregrinaciones (Santiago de Compostela)”, Informes de la Construcción, volume 67, número 537. Instituto de Ciencias de la Construcción Eduardo Torroja. Madrid 2015.
  • GALLEGO JORRETO, José Manuel; Proxecto Modificado. Remodelación do antigo Banco de España para a súa adecuación como sede do Museo Nacional das Peregrinacións e de Santiago.. Documento consultado na Dirección Xeral de Patrimonio Cultural da Xunta de Galicia, coa signatura 2010/065. A Coruña 2009.
  • GALLEGO JORRETO, José Manuel; Manuel Gallego. Arquitectura 1967-2015.. Catálogo de exposición. Fundación Pedro Barrié de la Maza. A Coruña 2015.
  • VALLINA, Darío; “Museo das Peregrinacións e de Santiago”, Arquitectura de Galicia. 2013.
  • VV.AA.; “Museo de las Peregrinaciones, Santiago de Compostela”, Tectónica. Monografías de Arquitectura, Tecnología y Construcción, 39: Interiores: Revestimientos. Madrid 2012. Páx.60-81.
  • VV.AA.; “Museo de las Peregrinaciones y de la Ciudad”, XII BEAU. 2013.
  • VV.AA.; “Museo de las Peregrinaciones y de Santiago”, Manuel Gallego Jorreto. Arquitectura 1998-2015. TC Cuadernos de Construcción, 118. Valencia 2015.